Wat is een hat-trick? Betekenis, oorsprong en bekende voorbeelden
Je hoort het regelmatig in sportcommentaar: een speler scoort een hat-trick. Maar wat betekent dat precies? Waar komt de term vandaan, welke varianten bestaan er en wie heeft de meest indrukwekkende hat-tricks ooit gescoord? In dit artikel leggen we alles uit over een van de meest gebruikte termen in de sportwereld.
Wat is een hat-trick?
Een hat-trick betekent dat een speler in één wedstrijd drie keer scoort. In het voetbal gaat het om drie doelpunten door dezelfde speler in één wedstrijd. In andere sporten heeft de term een vergelijkbare betekenis, maar de precieze invulling kan verschillen.
Een hat-trick is een bijzondere prestatie, maar het echte onderscheid zit in de omstandigheden: snel achter elkaar of gespreid over de wedstrijd, met links en rechts of zelfs met het hoofd — elk heeft zijn eigen status onder voetballiefhebbers.
Waar komt de term hat-trick vandaan?
De term “hat-trick” is afkomstig uit het cricket, niet uit het voetbal. In de 19e eeuw kregen cricketbowlers die drie wickets op rij gooiden een hoed (hat) als beloning of cadeau van hun club. Vandaar de naam: een “truc met de hoed” — hat-trick.
Later migreerde de term naar andere sporten, waaronder voetbal en ijshockey, waar het zijn huidige brede betekenis heeft gekregen: drie doelpunten of drie successen in één wedstrijd door dezelfde speler.
Soorten hat-tricks in het voetbal
Niet alle hat-tricks zijn gelijk. Voetballiefhebbers maken onderscheid tussen verschillende varianten:
Perfecte hat-trick
Een perfecte hat-trick is een hat-trick waarbij de speler één doelpunt scoort met links, één met rechts en één met het hoofd. Dit wordt beschouwd als de meest stijlvolle vorm en is zeldzamer dan een gewone hat-trick.
Chronologische hat-trick
Een hat-trick waarbij de drie doelpunten in opeenvolgende beurten of kansen worden gescoord, zonder dat de tegenstander tussentijds scoort.
Snelste hat-trick
Het wereldrecord voor de snelste hat-trick staat op naam van de Engelse speler Tommy Ross, die in 1964 in een amateurwedstrijd drie doelpunten scoorde in slechts 90 seconden. Op professioneel niveau werd de snelste hat-trick in de Premier League gescoord in iets meer dan 2 minuten.
Hat-tricks in het ijshockey en cricket
In het ijshockey heeft de hat-trick een interessante traditie: wanneer een speler drie doelpunten scoort, gooien fans hun hoeden het ijs op als eerbetoon. Dit letterlijk gooien van hoeden is de meest directe verwijzing naar de oorsprong van de term.
In cricket — waar de term vandaan komt — is een hat-trick het uitschakelen van drie batters op rij door dezelfde bowler. Dit is extreem zeldzaam op hoog niveau en een van de meest geprezen prestaties in de sport.
De meest bekende hat-tricks in de voetbalgeschiedenis
Enkele iconische hat-tricks die de voetbalgeschiedenisboeken hebben gehaald:
- Geoff Hurst (WK-finale 1966): de enige speler ooit die een hat-trick scoorde in een WK-finale. Engeland won de finale van West-Duitsland met 4-2, mede dankzij zijn drie treffers — waarvan één nog altijd omstreden is.
- Cristiano Ronaldo en Lionel Messi: beide spelers hebben tientallen hat-tricks achter hun naam staan, zowel in competitieverband als in de Champions League.
- Marco van Basten (EK 1988): de Nederlander scoorde in de halve finale tegen Duitsland de doelpunten die Nederland naar de eindstrijd brachten — een memorabele prestatie op het hoogste podium.
Hat-trick in andere sporten
De term hat-trick wordt inmiddels in veel meer sporten gebruikt:
- Tennis: drie opeenvolgende Grand Slam-titels winnen wordt soms een hat-trick genoemd.
- Rugby: drie tries scoren in één wedstrijd.
- Darten: drie keer achter elkaar de bull raken of drie 180’s gooien in één leg.
- Formule 1: pole position, snelste ronde én race winnen in hetzelfde weekend wordt soms een hat-trick van het weekend genoemd.
Is een hat-trick altijd drie doelpunten?
In het dagelijks taalgebruik wordt “hat-trick” ook buiten de sport gebruikt: drie opeenvolgende successen in welk domein dan ook worden zo betiteld. Een politicus die drie verkiezingen wint, een bedrijf dat drie prijzen ontvangt of een presentator die drie awards pakt — de term is inmiddels ingeburgerd in de bredere Nederlandse taal.
📌 Lees ook:
8 weetjes over voetbal die echte fans moeten weten | Hoe werkt VAR in het voetbal? | Meer sportweetjes
📸 Foto via Unsplash
